Гореликов, Иван Павлович
Иван Павлович Гореликов (Халып:ВД-Преамбула) — Тоғысчы-кресеннер Хызыл Армиязының улуғ лейтенанты, Илбек Ада чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1943).
Чуртас чолы
Иван Гореликов 1907 чылның чарыс айының 27-ҷі кӱнінде Тайшет аймаандағы Авдюшино аалда (амғы — Иркутск облазындағы Тайшет аймағы) кресеннер сӧбірезінде тӧреен. Читі класс тоос салған, анаң фабрика-завод ӱгренҷілер школазында ӱгренген. Аны тоозып, Северо-Енисейскийдегі механическай мастерскойда слесарь-тирігҷі полып тоғынған. 1941 чылның орғах айының 28-ҷі кӱнінде Гореликов Тоғысчы-кресеннер Хызыл Армиязының службазына тартылған. Олох чылда кічіг лейтенанттар курстарын тоос салған. 1942 чылның хандых айынаң сығара Илбек Ада чаа фронттарында араласхан. Гореликов Брянск фронтының 61-ҷі армиязының 12-ҷі гвардия атығҷылар дивизиязының 29-ҷы гвардия атығҷылар полкының взводынаң устаан[1].
Чарым чыл аразына Гореликов снайперлер узына 43 чааҷыны ӱгрет салған. Позы 338 ыырҷы солдадын паза офицерін чох иткен[1].
Халып:Начало цитаты …Снайпер Гореликов андағ оңдайнаң маңнаныстығ тузаланған. Ол траншеяда атчаң орынны таап алчаң, аның чааҷы-арғызы, илігҷе метр оортах хыйа парып, одың тазып чӧрҷең, чирні ӱстӱнзер тастаҷаң (че траншеядаң кӧрінмес иде). Ыырҷылар аны сизініп, траншеядаң сых килҷеңнер, сах андох Гореликовтың уғы оларға читчең. Халып:Конец цитаты
СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1943 чылның хосхар айының 28-ҷі кӱнінде сыххан «немец азымахчыларынаң тоғыр устағның чааҷы чахығларын турыстығ толдырып, махачызын кӧзіткен ӱчӱн» чахиинаң гвардия кічіг лейтенанты Иван Гореликов Совет Союзының Матыры пӧзік атха турысхан, ағаа Ленин ордені паза 972 номерліг «Алтын Чылтыс» медаль читірілген[1].
Партияа 1943 чылда кірген.
Аар палығлатхан соонда, 1944 чылның орғах айында улуғ лейтенант званиеде запасха парған. Игаркада паза Ағбанда тоғынған. 1975 чылның кічіг хырлас айының 6-ҷы кӱнінде ӱреен. Сӧӧгі чатча Кемеров облазындағы Киселёвск городта[1].
Сыйыхтар
- Ленин ордені;
- «Алтын Чылтыс» медаль;
- Хызыл Чылтыс орденінең
- пасха медальлар[1].
Хумартхызы
Матырның адынаң тӧреен Авдюшино аалның паза Северо-Енисейский посёлоктың орамалары адалғаннар[2]. Хакасияда Иван Гореликовтың ады Ағбандағы Чиңіс паркының Илбек Адалығ чааның матырларының хумартхы тастарының пірсінде пазылых[3].
Алған орын
Литература
- Халып:Книга:Герои Советского Союза
- Достоин звания героя. — Красноярск: Красноярское кн. изд., 1975.
- Елькин А. А. Приобщение к подвигу. — Тула, 1975.
- Тугужекова В. Н. Гореликов Иван Павлович. — Энциклопедия Республики Хакасия. — Т. I — Красноярск, 2007. — С. 149
Ссылкалар
Халып:Герои Советского Союза и Российской Федерации (Хакасия)