Сілкер айының 7 кӱні

Халып:Календарь на месяц

Ӱлӱкӱннер паза танығлығ кӱннер

Чоннар аразындағы

— Чоннар аразындағы радио кӱні; Чоннар аразындағы планетарийлер кӱні.

Чоннарның ӱлӱкӱннері

Халып:Флагификация — Молитва кӱні.
Халып:Флагификация — Ада чир-суғ арачылағҷызы кӱні (1992).
Халып:Флагификация — Печатьты, тілні паза киндені айландырар кӱн (1904).
Халып:Флагификация — Часхы пайрамы.

Полған киректер

XIX чӱс чылға теере

1663 — Лондон кінінде Королевскай театр азылған. Тоғыс чыл пазынаң ол кӧй парған, че амғы орнында, Друри-Лейн орамада, пазох пӱдірілген. Англияның иң иргі театры саналча.
1744 —Елизаветы Петровнаның Чахии хоостыра Россияда ӧлімге чарғылиры чох иділген.
1755 — Хызыл площадьтағы Хазнаның история музейінің амғы орнында Москвадағы хазна университеді азылған^[1].
1780 — Екатерина II Санкт-Петербургха герб читірген.

XIX чӱс чыл

1824 — Венада Людвиг Ван Бетховеннің (Халып:Langi) Тоғызынҷы симфониязы пастағызын на толдырылған. Ол Пруссияның Фридрих Вильгельм III (Халып:Langi) корольына чарыдылған. Чон ағаа пӧзік паалағ пирген.
1826 — М. М. Сперанскийнің устаанынаң (1826—1830) Россия империязының законнарының толдыра чыындызы пастағызын на тимнел сыххан.
1861 — Штат Теннесси США санынаң сығар чарадығ алған.
1875 — Россиянаң Япония чир хоостыра чарадығ алғаннар: Сахалин Россияни полыбысхан, Курил олтырыхтары — Японияни.
1887 — Американец Томас Стивенс (Халып:Langi) чирні велосипедтіг ибірібіскен. Чорыхта ӱс чыл азыра полған, 13 500 миля тобырған.
1890 — Россияда 1882 паза 1885 чыллардағы законнарға алызығлар кирілген. Саарбахтарға тоғыс сағат тоғынарға, ідӧк инспекция чарадиинаң, ӱлӱкӱннерде тоғынарға; хараазын тоғысха сығарға чарадыл сыххан. Фабриканттар айда алты кӱн азыра тоғысха сыхпаан кізілерні тоғыстаң сығарар праволығ пол парғаннар паза пасхазы.

XX чӱс чыл

Халып:Чыл —Турциядағы «Фенербахче» футбольный клубы тӧстелген.
1920 — РСФСР паза Грузия аразында амыр чуртастаңар чарадығ алылған.
1927
- Сан-Францискодағы аэропорт (SFO) азылған, 1955 чылдаң сығара — Чоннар аразындағы статустығ.
- Бразилияда VARIG тіп пастағы авиакомпания тӧстелген.
1934 — Амурда Еврей автоном облазы тӧстелген. Кіні — Биробиджанда.
1940 — Москвадағы хазна университедіне Михаил Ломоносовтың ады пирілген.

XXI чӱс чыл

Ватиканда кардиналларның наа Римдегі пабаны тапчаң конклавы пасталған^[2].

Пу кӱнде тӧрееннер

XIX чӱс чыл алнында

1530 — Людовик I де Бурбон-Конде (ӱр.1569), 1-ғы принц де Конде (1546 сығара).
1704 — Карл Граун (ӱр.1759), немец композитор («Смерть Иисуса», «Те деум» паза пасх.).
1711 — Дэвид Юм (ӱр.1776), Шотландиядағы философ, историк, экономист.

XIX чӱс чыл

1812 — Роберт Браунинг (ӱр.1889), Англиядағы поэт паза драматург.
1819 — Отто Струве (ӱр.1905), Россиядағы астроном, Петербургтағы НА араласчызы.
1832 — Франсуа-Анри-Ренэ Аллен-Тарже (ӱр.1902), Франциядағы политик.
1833 — Иоганнес Брамс (ӱр.1897), немец композитор, пианист, дирижёр.
1840
- Пётр Ильич Чайковский (ӱр.1893), орыс композитор, педагог, дирижёр, музыка критигі.
1861 — Рабиндранат Тагор (ӱр.1941), Индиядағы писатель, поэт, философ, Нобель премиязының лауреады (1913).
1867 — Владислав Реймонт (ӱр.1925), Польшадағы писатель, Нобель премиязының лауреады (1924).
1869 — Николай Яковлев (ӱр.1950), орыс совет актёры паза театр режиссёры, СССР-ның чон артизі.
1896 — Павел Александров (ӱр.1982), математик, академик, совет топология школазының тӧстегҷізі.
1898 — Глафира Жуковская (ӱр.1991), опера ырҷызы (лирика сопранозы), педагог, РСФСР-ның саблығ артизі.

XX чӱс чыл

1903 — Николай Заболоцкий (ӱр.1958), орыс совет кибелiсчiзi, тілбесчі, репрессияа тартылған 1938 ч.
1919 — Борис Слуцкий (ӱр.1986), орыс совет поэт-фронтовигi, тілбесчі.
1928 — Даниил Нетребин (ӱр.1999), театр паза кино актёры, РСФСР-ның саблығ артизі.
1939 — Леонид Дьячков (ӱр.1995), театр паза кино актёры, РСФСР-ның чон артизі.
1975 — Наталья Карамчакова, совет паза Россия спортсмені, чоннар аразындағы класстығ спорт узы.

Пу кӱнде ӱрееннер

XX чӱс чыл

1942 — ӧдірт салған Серафим Знаменский (т.1906), совет легкоатледы, стайер, СССР-ның чемпионаттарының чиңісчізі паза чиңістіг орыннарны алған кізі.
1944 — Михаил Орлов (т. 1911), Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязының старшиназы, Илбек Ада чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1945).
1990 — Аслан Хадарцев (т.1961), олаңай кӧрімҷе совет кӱресчізі, тилекей синіндегі паза Европа марығларының кӧп хати чиңісчізі.
1993 — Владимир Мельников (т.1928), саннаҷаң техниканың совет конструкторы, академик.
1999 — Василий Андрианов (т.1920), совет лётчик-штурмовигі, авиацияның генерал-майоры, Совет Союзының ікі хати Матыры.

XXI чӱс чыл

2001 — Борис Рыжий (т.1974), орыс кибелiсчi паза геофизик.
2017 — Владимир Богин (р.1946), театрның паза киноның совет паза Россия актёры, РФ-ның чон артизі.