Чохыр аң

Чохыр аң (Халып:Lang-la, Халып:Lang-ru) — чохыр аңнар родында палаларын сӱтнең азырапчатхан аңнар кӧрімі полча.

Тастындағы кӧрімі

Чохыр аңның узуны 80—130 см, арға чилнiнең сығара саназа, 50-70 см-ге читче. Тӱлгӱнең хай-хай килкім, нытпах арах. Аны чоон адайнаң тиңнестірерге чарир. Улуғларның кӧдірімі 25 кг-ға чит парадыр. Пірее-пірее 35 кг даа поладыр. Тізілері 20 кг-ҷа пасчалар. Аң хысха сыннығ. Хулахтарында узун чачахтар. Хузурии тохпах (20—40 см). Пазы чоон нимес, наахтарында паза ээгінде «сағаллар». Тумзуғы хысха, харахтары чоон. Тӱгін чылда ікі хати алыстырча:часхыда паза кӱскӱде. Аның теерізі уғаа халын, сіліг. Узун тӱктіг. Харны аппағас, андағы тӱгі уламох узун.

Чохыр аң чалбах азахтығ, хысхыда тӱгі хойығ паза узун пол парча. Аннаңар ачын аң халын харҷа патпин пас чӧредір.

Чохыр аңның тӱгі аймах поладыр:хызыл кӱрең, пора арах. Пилінде, хабырғаларында, азахтарында – чохыр.

Чохыр аңның ізі хоосхани осхас, тырғахтары кӧрінминче, соондағы азахтары алнындағызына хап-орта пасчадыр.

Харах оды

Чохыр аң чітіг харахтығ аң. Таң чарии алнында даа, харасхы иирде дее аңнапча. Табырах паза кӱстіг аң чӱгӱрчеткен дее аңнарға чидіп алча^[1].

Учурапчатханы

Чохыр аң — хоосхалар сӧбірізінің иң алтынзархы кӧрімі. Скандинавияда ол Полярнай кругта даа учурапча. Хаҷан-да Европада кӧп полған, че ХХ чӱс чылның ортызынзар аны Ортын паза Кидеркі Европаның хазналарында чох ит салғаннар. Сағам чохыр аңны хайраллап халар тоғыс апарылча.

Россияда чохыр аң чыс чирлерде, сабаллығ арығларда Камчаткаа, Сахалинге читіре учурапча. Карпаттарда, Кавказта, Ортын Азияда пар, че асхынах.

Чохыр аң Грузияда, Эстонияда, Финляндияда, Швецияда, Польшада, Чехияда, Венгрияда, Румынияда, Испанияда, Сербияда, Македонияда, Словенияда, Словакияда, Белоруссияда, Хорватияда, Албанияда, Грецияда, Литвада, Латвияда, Арменияда, Азербайджанда, Киргизияда, Казахстанда, Таджикистанда учурапча.

Хакас Республикада пу аң ідӧк учурапча.