Перейти к содержанию

BMW

Мегавики тiп сайттаң

Халып:Выверенная статья Халып:Перенаправление Халып:Компания

BMW i3
BMW C Evolution
BMW iX
BMW i7
BMW i4

Bayerisch Motoren Werke AG (BMW AG) — немец автомобильлер компаниязы. Тилекейде автомобильлер сығарчатхан иң улуғ компанияларның пірсі полча. Штаб-квартиразы Мюнхенде, Германиядағы орныхча.

2023 чылда Forbes Global 2000 изерізінде 46-ҷы [1] паза Fortune Global 500 изерізіде 57-ҷі орын алған[2]. Ідӧк «Тилекейдегі тоғыс пирчеткен иң артых компаниялар» (Халып:Lang-ru) (2023) паза «Штаттар пастыра Америкадағы тоғыс пирчеткен иң артых компаниялар» (Халып:Lang-ru) изерістерінде 9-ҷы орында турча[3].

Амғы туста аймах ниик чӧрчең паза спорт автомобильлерін, чолларҷа нимес чӧрчеткен машиналарны паза мотоцикллерні сығарча. Компанияны кӧп сабазы автомобильлері пастыра таныпча, че аның тархыны авиация двигательлерін сығарарынаң пасталған[4].

Логотип

5 октябрьда 1917 чылда компания фирма логотибін алған. Ол танығ Германияның товарлар танығларының Империя реестрінде пічікке кирілген. Ол тегілек. Тастындағы кольцозы ікі алтын сигліг полған. Анда хысхаҷахти пазылған хадыл сӧс BMW пазылых полған.

Ол туста товар танығларының законы тоғынған. Аның хоостыра логотиптің істіндегі тегілегіне кирілген Баварияның ӧңнер изерізі (ах паза кӧк тигір) хазна флагындағы чіли полбасха кирек полған, аннаңар ӧңнер изерізі алыстырылған.

Логотипте пропеллер пар тіп таңма чоох 1929 чылда тӧреен, че компания анзын ӱр тус хыйа итпеен, соонаң, тізең, ибірілчеткен пропеллерге салылған BMW-ның фирма логотибінің хоозы компания сығарған статьяда чарых кӧрген[5].

Тархын

Ікінҷі тилекей чаа алнында

1913 чылда Карл Рапп авиация двигательлерін сығарчатхан Rapp Motorenwerke тіп компанияны асча[4]. Пастағы тилекей чаа тузында аның ӧӧн чахығҷызы император Франц-Иосифтің армиязының генеральнай инспекторы Франц Йозеф Попп полған. Попп Daimler сыххан авиация двигательлерінің конструкторы Макс Фрицті тоғысха алған.

Олох чылда самолеттар паза авиация двигательлерін пӱдірген паза сығарған кізізі Густав Отто, позының Otto-Flugzeugwerke фабриказын асча. Аның компаниязы произвордство паза ахча сурығларынҷа кӧп сидіксіністерге урунча. Іди 1916 чылда ол сайбал парча. 1917 чылның от айында Рапп компанияны пазох пічікке киріп, ағаа пасха ат пирче, че анаң аны Bayerische Motoren Werke AG атха алыстырча[6].

BMW IIIa авиация двигательі Фрицтің устаанынаң тимнелген. 1917 чылның ӱртӱн айында сыныхтағлар ирткен. Пу моторлығ самолёт, 9760 м пӧзікке кӧдіріліп, тилекей синіндегі рекордты турғысхан[4].

Пастағы тилекей чаа соонаң, авиация двигательлерін сығарарға чаратпиныбысханда, компанияа наа предприятие азарға киліскен. Иң пастағызын Knorr Bremse AG хада тимір чол тормозтары сығарыл сыххан паза тыхтал сыххан.

1920 чыллар пасталчатханда, компания мотоцикллер двигательлерің тимнеп, сығар сыхча. 1923 чылда сығарылған R32 модельнің пастағы мотоциклі чалбах хос двигательліг полған. 1929 чылда Эрнст Хенне R32 мотоциклліг тилекей синінде иң табырах — 279,5 км/ч ойладыбысхан. Ол рекорд 1937 чылға теере тудылған[6].

1928 чылда компания Айзенахта Fahrzeugwerke Eisenach алча, пазағы чылында анда Dixi сығарылған. Ол BMW компанияның люкс класстағы пастағы автомобильі полча. 1929 чылда Dixi Чоннар аразындағы альпийскай раллині утча, аның чолын пис кӱнге иртібісче. 1929 чылның от айында Берлинде Dixi DA2 модельі кӧзіділген, ол 6 цилиндрліг двигатель модельіне тӧстенген паза аның чолда тудынар паза тохтир оңдайлары чахсыландырылған[4].

Ікінҷі тилекей чаа

1933 чылда компания 525 ат кӱзі кірчеткен Hornet двигательін сығарҷаң паза спорт самолеттарының улуғ нимес двигательлерін тимнеҷең лицензия алча. Соонаң BMW Люфтваффе тирігліг кӱстеріне авиация двигательлерін сығар сыхча[7]. 303 модельліг 300 автомобильлер сериязы тимнел сыхча. Андағох модельлер хыринда ниик арах, 303 модель 50 процентке кӱстіг полған. Соонаң ағаа тӧстеніп, ікі спорт модельі — 315 паза 319 сығарыл сыххан. 1936 чылда 326 паза 327 модельлер сыхханнар, ӱртӱн айында Попп 328 сериязынаң таныстырған. 1938 чылда Mille Miglia чарыста утып алып, ол туста ол иң табырах спорт автомобильі пол парған[8].

Соонаң Герман Эстрих устаанынаң немец авиация сыныхтағ кінінең BMW пастағы реактивнай двигатель пӱдіріп алған. Аның сериязы сыххан. Цульсдорфта асхынах тус пазынаң оларны сыныхтаҷаң паза сығарҷаң завод тоғын сыххан. 1941 чылда Германияа кирек авиация двигательлерінің сығарызын ӧскірер пӧгіннең, правительство ниик автомобильлер конвейерін тохтадар чахығ пирген. Инженерлер-пӱдірігҷілернің улуғ нимес пӧлии халған. 25 чыл компаниянаң устаан Попп, анынаң чараспин, тоғыстаң сығыбысча. Аның орнына Фриц Хилле турғызылча[9]. Ікінҷі тилекей чаа тоозыларға чит париғанда, компанияның заводында нинҷе-нинҷе муң кізі тоғынча. Оларның чарымы сӱрігдегі чааҷылар паза концлагерьлерде одырған чон полған[10].

Чаа соонаң

BMW M5 (E39)
BMW E34

Чаа тоозылған соонда прай заводтарны паза техника пічіктерін союз войсколары холына кіргеннер. Производствоның улуғ чардығы сайбалған. Чаа тиріглерінің чардыхтарын сығарар тоғыс тохтадылған. Аның ӱчӱн 1945 чылның чайғызынаң сығара 1948 чыл тоозылғанҷа компания аймах товарлар — кастрюлялардаң пасти аймах запчастьтарға теере — сығар сыххан[4].

Іди хаҷан-да килкім промышленнай компания полған BMW, ӧӧн парысты ағылған чардығы чох халып (авиация двигательлері), ол тустағы пасха немец производительлері чіли, нинҷе-нинҷе чыл сидіксіністер кӧрген. 1948 чыл соонаң компанияа мотоцикллер паза двигательлер сығаразы сидікті тобырарға полысхан.

Конвейердең тӱскен пастағы модель R24 полыбысхан. Пазағы чылларда аның сығарызы илееде ӧскірілген[11]. Аның хоостыра баварецтернің наа модельлерні пӱдірҷең паза сығарҷаң ахчазы табылған. Соонаң компания парыс ағылбинчатхан, пірееде алымнарға кирчеткен авиадвигательлері сығарызын тохтатча паза Аллахтағы заводты садыбысча[12].

1955 чылға теере ниик автомобильлер сығарызын пастааны кирек салтарларға ағылбинча. Прай кӧзіділген модельлер, кӧзідімге, 6 цилиндрліг 501 паза ағаа тӧӧйлері улуғ алызығлар кӧрбееннер паза ол тустағы немец автомобилисттеріне аарлығ полғаннар. Франкфурттағы мотор-шоузында (1955) чаа соондағы пастағы Izzeta модель кӧзіділген.

Италиядағы компания Iso аны сығарар сағыснаң ӱлескен, прототибін паза кузовын немецтер садызып алғаннар. Ол машинаа паза мотоциклге тӧӧй ниме полған: автомобиль пір ізіктіг паза ӱс тегілектіг полған. Модельнің мотоцикл двигательі полған, ол 80 км/ч читіре табырах ойлатхан[6].

Автомобильлер сериязының чидии 1959 чылда читче. Андада 700 модель сығарыл сыхча. 1965 чылға пір чылда садыл парған автомобильлер саны 18 000 единицаа читкен, автомобиль чаа соондағы чылларда компанияның ӱр тусха тартыл парған пастағы улуғ чидии полған. 60 чыллар тоозылчатханда, компания сидік тузынаң сығып, автомобильлер сатханы хоостыра рекордха сыххан. Ол 144 788 автомобиль садыбысхан, парызы пір чарым миллиардча маркаға читкен[4].

1970 чылларда компания алызығлар паза тиліс кӧрген. Мотоцикллер сығарызы кӧзірілген, завод алғыдылған паза наа заводтар азылғаннар, ол санда Европа хазналарында паза США-да. BMW Формула-2 омелеріне чарысчаң моторлар тимнеп сыхча[13] и Формула-1[14]. Улуғ опыттығ паза кӧп наа проекттіг компания табырах иң артыхтар санына кір парча. 80 чыллардаң пасти аннаң андар тиліпче паза нинҷе-нинҷе наа завод асча, аның аарлығ арах автомобильлері чахсы садыл сыхча[15].

1994 чылда Азияның автомобильлер производительлері (иң пурнада Японияның) чырғалға кір сыхханда, паза США-да садығ кирее тӱс парыбысханда, компания пик полыбызар ӱчӱн паза чолда чӧрбинчеткен автомобильлернең айғазар пӧгіннең, Британиядағы Rover Group Ltd садызып алча. Че 2000 чылға теере наа пӧлік алымнарға ла ағылча. Іди Rover Cars 15 долларға садыл парча. Компанияның Mini брендке ле праволары халча[16].

2003 чылда компанияның тархынында ікі улуғ кирек пол парча: концерн люкс бренді Rolls-Royce асча паза Шэньянда (Ляонин) хыдат Brilliance China Automotive холдингінең хада BMW Brilliance Automotive предприятиені асча. Ол туста аның холында ӱс килкім завод полған[17].

2024 чылның от айында BMW автомобильлер сығарчатхан компания Европаның электромобильлер чырғалында пастағҷы полыбысхан. Ол садығны ӱс чардығына ӧскірібіскен паза пастағызын на Америкадағы Tesla корпорацияны пу кӧстегҷе ас парыбысхан[18].

BMW E36

Компания ээлері паза устағҷылары

Штефан Квандт, 2015 чыл

BMW иң кӧп акциялары Квандт сӧбірезінің холында. 1959 чылда Герберт Квандт компанияны чох иділерінең арачылап алған тирге чарир[19]: Штефан Квандт (акцияның 25,8 % ) паза Сусанна Ханна Урсула Клаттен (акцияның 20,9 %) . Пос тузаланылчатхан акциялар чардығы — 50,7 %[20].

Правление кнезі 2019 чылдаң сығара — Оливер Ципсе[21].

Ӧӧн дизайнер — Йозеф Кабан[22].

Производство

2023 чылның пастағы чардығына концерннің ӧӧн бренді BMW полча. Сығарызы 1 071 326 единицаа читкен, аның соонда Mini (140 357) паза люкс Rolls-Royce (3181) парча. Хыдатта, США-да, Германияда, Великобританияда, Италияда, Францияда паза Кореяда садылча .

Экология

Кӧп кӧзідіглерде паза рекламаларда компания чир-чайаан хайраллир сурыға паза хазыхха хомай ниме-нооларны сығарызы хызырчатханына улуғ хайығ айландырчатханын кӧзіткен дее полза, нинҷе-де концерннернең хада (Daimler паза Volkswagen) BMW дизель автомобильлерінең газтарны сығарчатхан технологияларны чазырғаннар. Ол хомай веществоларны кииге сығарызын хызырча. 2021 чылда компания чир-чайаанға ӱрег ағылған ӱчӱн, 373 миллион евро тӧлирінеңер чарадығ алылған[23].

Компания 2015 чылдағы климат пастыра Парижтегі чарадығны паза ФРГ-ның законнарын толдырарға ынабиныбысхан ӱчӱн, олох 2021 чылда Deutsche Umwelthilfe компанияны чарғыға пирібіскен. Компания 2021 чылға климатты хайраллир молҷағ алып алған полған[24].

Чарғы айланыстары

2024 чылның хандых айында США-дағы автомобильлер алған кізілер BMW компанияны 5 млн долларға чарғыға пирібіскеннер. Компания 2017−2023 чылларда сыххан 30i, 340i, M440i, M550i, 750i, X1, X3, X4, X5, X6 модельлерде качестволығ нимес акула ханадына тӧой антенналар конструкциязын иткені ӱчӱн пыролаттырған. Ол антенна ӱчӱн автомобиль салонынзар суғ кірче тіп таныхталған. Анзы татха ағылча, чарытхы ниме-нооларына паза салон істіне ӱрег итче[25].

Ідӧк кӧріңер

Алған орын

Халып:Алған орын

Литература

  • Халып:H
  • Халып:H
  • Льюин Т. BMW. Полная книга. Все модели с 1950 года / Тони Льюин. — Пер. с англ. К. Ткаченко. — М.: «Издательство ФАИР», 2008. — 384 с.: ил. Научный редактор: С. В. Канунников, руководитель отдела испытаний науки и техники журнала «За рулем». ISBN 978-5-8183-1358-0Халып:Ref-ru ISBN 0-7603-1951-0Халып:Ref-en
  • Халып:Статья

Ссылкалар

Халып:Внешние ссылки Халып:Автомобили BMW Халып:Состав индекса DAX Халып:Изолированная статья