Белоусов, Андрей Рэмович

Андрей Рэмович Белоусов (Халып:ВД-Преамбула) — Россияның хазна деятельі, учёнай-экономист, 2024 чылның сілкер айының 14-ҷі кӱнінең сығара Россия Федерациязының арачыланыс министрі. 2024 чылның хандых айының 11-ҷі кӱнінең сығара Россия Федерациязының Хорғыс чох поларынҷа чӧбінің тӧреміл кізізі.

2024 чылның от айының 3-ҷі кӱнінең сығара СНГ-ның Арачыланыс министрлері чӧбінің кнезі.

2020 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱнінең сығара 2024 чылның сілкер айының 7-ҷі кӱніне теере Россия Федерациязының правительство кнезінің пастағы орынҷызы. 2012 чылның сілкер айының 21-ҷі — 2013 чылның хандых айының 24-ҷі кӱннерінде Россия Федерациязының экономика тилізі министрі. 2013 чылның хандых айының 24-ҷі кӱнінең сығара 2020 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱніне теере — экономика сурығларынҷа Россия Федерациязы президентінің полысчызы. 2020 чылның 30-ҷы хосхар айынаң сілкер айының 19-ҷы кӱніне теере Россия Федерациязының правительство кнезінің тоғызын толдырған (Россия Федерациязының Правительство Кнезі Михаил Мишустин COVID-19 ағырған туста).

«Россиядағы тимір чоллар» ОАО-ның устағҷылар чӧбінің кнезі. Россияның Естественнай наукалар академиязының член-корреспонденті, РАН-ның чон хонии прогнозированиезі институдының учёнайлар паза диссертация чӧптерінің кізізі. «Проблемы прогнозирования» журналның наука-редакция чӧбінің кізізі. Экономика наукаларының докторы (2006). Россия Федерациязының саблығ экономизі (2007). Россия Федерациязының 1-ғы класстығ сын хазна чӧпчізі (2011).

2024 чылның улуғ хырлас айының 13-ҷі кӱнінде Белоусов 5 чылға Чаа-пӱдіріг компаниязының сыныхтағ чӧбінің кнезіне турғызылған.

Чуртас чолы

Сӧбіре паза ӱгредіг

Андрей Белоусов 1959 чылның кӧрік айының 17-ҷі кӱнінде Москвада совет экономизі Рэм Белоусовтың сӧбірезінде тӧреен. Іҷезі Алиса Павловна радиохимик полған, анаң арам учурапчатхан элементтернің химиязынаң айғасхан. Рэм Белоусов пааларны тӧстеҷең киректе паза устаныс облазындағы совет школазының пастағҷызы полча. Ол Косыгиннің реформазын тимнеен кізілер санында полған, соонаң СССР-ның экономика тархынынаң айғасхан.

Халып:Iw3 тоосхан соонда, Андрей Белоусов МГУ-ның экономика факультедінзер кірген. Аны маңнаныстығ 1981 чылда «экономика кибернетиказы» специальностьча тоос салған. Ӱгредіг тузында 1977—1981 чылларда экономика факультедінің кафедраларының пірсінің устағҷызы полған Александр Анчишкиннің устаанда экономисттер группазынаң хада тоғынған.

Карьера

Пӧзік ӱгредіг алған соонда, Белоусов СССР-ның Наука академиязының Центральнай экономика-математика институдының аспирантуразында ӱгредиин узуратхан. Олох туста ЦЭМИ кізі-машина системаларын тимнепчеткен лабораторияда тоғын сыххан. Пастап стажёр-істезігҷі, анаң кічіг наука тоғынҷызы полған, андада анынаң Э. Б. Ершов устаан. ЦЭМИ-ның устағҷызының орынҷызы Юрий Ярёменко полған (1994 чылда РАН-ның академигі полыбысхан).

1986 чылның азығ айында ЦЭМИ-ның нинҷе-де наука пӧліктерінің хойнында СССР-ның Наука академиязының экономика паза наука-техника прогрезінің прогнозированиезі институды (СССР-ның АН-ның ИЭПНТП-зы) тӧстелген. Аның ӧӧн кӧстее — экономика прогнозированиезі. Белоусов ол институсар тоғынарға кірген. Пастап кічіг наука тоғынҷызы, наука тоғынҷызы, анаң улуғ наука тоғынҷызы полған. Ол совет тибінің экономиказындағы макроэкономика тенденцияларын, инфляцияны азынада кӧреріне, ідӧк структура кризизіне хайиин айландырған.

1988 чылда Белоусов «Имитационное моделирование механизмов формирования и использования оборотных средств (многоотраслевой подход)» темаҷа кандидат диссертациязын арачылап алған. 1991 чылда СССР-ның Наука академиязының ИЭПНТП-ның лаборатория устағҷызына Э. Б. Ершовтың орнына турғызылған. Ол тоғыста Белоусов 2006 чылға теере тоғынған, олох туста пасха пірігістерде істенген, хазна службазына парыбысханда ла, аннаң сығыбысхан. Белоусовтың пастаанаң лаборатория хойнында экономикаҷа аналитика журналы чарыхха сығарылған.

1991 чылның кічіг хырлас айында Тастындағы политика ассоциациязының аналитика группазы тӧстелген, аны ідӧк «Бессмертных группазы» адапчалар (аның тӧстегҷізі, СССР-ның пасха хан чирі министрі полған Александр Бессмертныхтың адынаң адапчалар). Ол тӧреміл темалар пастыра ӱзӱрӱглерні тимнирінең айғасхан. Соонаң стенограммалар чарыдылҷаңнар паза тирең арах істезілҷеңнер, пірееде наука тоғыстарның тӧстее дее полыбысчаңнар. Белоусов ол группаа 1990 чыллар пасталчатханда хозылған, анда темалар тимнирінде ӧткін араласхан. Анынаң хада анда араласхан Андрей Клепач, соонаң — Россияның Экономика министерствозында Белоусовтың орынҷызы.

1999 чылдаң сығара Белоусов Экономика Министерствозының коллегиязына кірген, анда Россия Федерациязының премьерлері Евгений Примаковтың, Сергей Степашиннің, Михаил Касьяновтың паза Халып:Iw3 консультанты полған (Касьяновнаң Фрадковнаң хада штаттағы нимес советник чіли тоғынған).

2000 чылда Белоусов тӧстеп алған паза устаан Макроэкономика анализі паза асхынах тус прогнозированиезі кінінең, ағаа тӧстеніп, 2005 чылда «Долгосрочные тренды российской экономики: сценарии экономического развития России до 2020 г.» докладты чарыхха сығарыбысхан. Анда ол 2008 чылдағы Халып:Iw3, ідӧк 2011—2012 чыллардағы экономиканың тӱзерін паза 2015—2017 чыллардағы хазна устанызының системазы сайбаларын азынада кӧзіт салған.

2006 чылның азығ айының 8-ҷі кӱнінде Белоусов Россия Федерациязының хазна службазына парыбысхан. Россия Федерациязының Экономика тилізі министрі Герман Грефтің хығыртиинаң аның орынҷызына турғызылған. Пасха должностьтарынаң парыбысхан (ЦМАКП ӧӧн директорына аның орнына халған Е. А. Абрамова).

Олох чылда экономика наукаларының докторы степеньні алған («08.00.05 — экономика паза чон хониинаң устиры» специальностьча).

Министерствода макроэкономика блогынаң устаан, ол санда инвестиция климадын чахсыландырар сурығларны, федеральнай кӧстегліг программаларның чуртасха кирілерін, Внешэкономбанктың инвестиция киреен хайығда тутхан. Аның устаанда Ӱр тусха кӧрілген социальнай-экономика тилізінҷе концепция (КДР-2020) паза «Садығдаңар» закон проекті (2009 чылның улуғ хырлас айының 28-ҷі кӱнінде алылған).

Тимірчолҷыларның чыылиинда 2017 чылның кічіг хырлас айының 29-ҷы кӱнінде

2007 чылда, Греф Россияның Экономика тилізі министерствозынаң парыбысханда, министрге Эльвира Набиуллина турғызылған, аның алнында ол министр орынҷызы полған. Белоусов олох постта халған, соонаң, 2008 чылның от айының 17-ҷі кӱнінде Россия Федерациязының правительствозынзар парыбысхан. Россия Федерациязының Правительство кнезі Владимир Путин аны Россия Федерациязының Правительство аппарадының экономика паза финанстар департаментінің устағҷызына турғыс салған. Аның алнында, 2007 чылда чайғыда, Белоусов Россия Федерациязының саблығ экономизі атха турысхан. 2008—2012 чылларда Россияның правительствозының экономика повестказын тимнир ӱчӱн РФ-ның Правительство кнезінің пастағы орынҷызы Игорь Шувалов, Белоусов паза Эльвира Набиуллина нандырғаннар.

Россия Федерациязының Правительствозында Белоусов бюджет суриин тӧстирінең палғалыстығ сурығлар, хазна инвестициялары, инвестиция климадын чахсыландырар ӱчӱн нандырған. Аның тузында Стратегия пастағларының агенствозы тӧстелген паза аның хойнында «Национальнай идінҷектер пастаа» тіп ниме тоғындырылған, аның ӧӧн пӧгіні Россияда пос киреен апарҷаң оңдайларны чахсыландырары полған.

Сілкер айында Россия Федерациязының правительство кнезіне Дмитрий Медведев турғызылған. Соонаң министрлернің наа кабинеді адалған: Белоусов Россия Федерациязының Экономика тилізі министріне турғызылған. Ол туста, СМИ-ларның танығларынаң, Белоусов ідӧк РФ-ның Президентінің экономика сурығларынҷа полысчызына кӧрілген, че анаң ол тоғысха Эльвира Набиуллинаны турғызардаңар чарадығ алылған.

2013 чылның хандых айының 24-ҷі кӱнінде Белоусов Россия Федерациязы президентінің экономика сурығларынҷа полысчызына турғызылған, ол РФ-ның Ӧӧн банкының пазына парыбысхан Набиуллинаның орнына килген.

2015 чылның хандых айының 17-ҷі кӱнінең сығара 2017 чылның ӱртӱн айының 29-ҷы кӱніне теере Белоусов «НК „Роснефть“» ПАО директорлар чӧбінің кнезі полған.

2020 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱнінде Михаил Мишустиннің наа правительствозында Россия Федерациязының Правительство кнезінің пастағы орынҷызына турғызылған.

2020 чылның кӧрік айынаң сығара «РЖД» ОАО-ның директорлар чӧбінің кнезі полыбысхан.

Хосхар айының 30-ҷы кӱнінең сығара 2020 чылның сілкер айының 19-ҷы кӱніне теере Михаил Мишустин COVID-19 имненген туста Россия Федерациязының правительство кнезінің тоғызын толдырған.

2024 чылның сілкер айының 12-ҷі кӱнінде Россия президенті Владимир Путин Федерация Чӧбіне Белоусовты Россия Федерациязының арачыланыс министріне турғызарға адаан. Сілкер айының 14-ҷі кӱнінде Федерация Чӧбі консультациялар иртірген, олох кӱнде Россия Федерациязының президенті аны турғызардаңар чахығда хол салған.

2024 чылның хандых айының 11-ҷі кӱнінде президент Владимир Путин Белоусовты Россия Федерациязының Хорғыс чох Чӧбінің тӧреміл кізілері санына кир салған.

2024 чылнын от айының 3-ҷі кӱнінде Минскте ирткен Алачыланыс министрлер Чӧбінің чыылиинда СНГ-ның Алачыланыс министрлер Чӧбінің кнезіне табылған.

2024 чылның улуғ хырлас айының 13-ҷі кӱнінде Белоусов Чаа-пӱдіріг компанияның сыныхтағ чӧбінің кнезіне 5 чылға табылған.

2025 чылның кӧрік айының 10-ҷы кӱнінде РФ-ның президентінің чахиинаң, Белоусов Россиядағы кӧні инвестициялар чыындызының (РФПИ) сыныхтағ чӧбінің кізізі полбиныбысхан.

2025 чылның сілкер айының 15-ҷі кӱнінде РФ-ның президентінің чахиинаң Россиядағы наукалар академиязының попечительлер чӧбіне кирілген.

Сӧбіре

Пабазы — Рэм Александрович Белоусов (1926—2008), экономист, экономика наукаларының докторы, экономика историгі.

Іҷезі — Алиса Павловна Белоусова (Травникова) (1934—2015), химик, химия наукаларының кандидады.

Тай ағазы Павел Иванович Травников — агроном, Москвада Травников садын пӱдірген.

Ікінҷі хоныхта чуртапча. Ипчізі — Лариса Владимировна Белоусова (Авдеева) (тӧр. 1961).

Пастағы хонығында оолғы Павел (тӧр. 1994) пар. Бауманның адынаң Москвадағы техническай хазна университедін тоосхан. Туңмазы Дмитрий — ЦМАКП-тың ӧӧн эксперті.

Класс чині

• Россия Федерациязының 1-ғы класстығ сын хазна чӧпчізі (2011).

Сыйыхтар

• «Москваның 850 чылының хумартхызына» медаль (1997).
• Россия Федерациязы президентінің алғыстазы (2005 чылның ӱртӱн айының 1-ғы кӱні).
• Россия Федерациязының саблығ экономизі (2007 чылның хандых айының 12-ҷі кӱні).
• Аарлас ордені (2009 чылның хандых айының 14-ҷі кӱні).
• «Чаа-кии кӱстеріне 100 чыл» медаль (2012).

Наука тоғызы паза публикациялары

Белоусов учёнай чіли экономика структурализмі школазының кізізі полча. 2019 чылның кічіг хырлас айында Хирш индекзі 18 читкен, LIBRARY электроннай наука библиотеканың танығларынаң — 19

• 1995 — «Структурный кризис советской индустриальной системы» статья «Иное. Хрестоматия нового российского самосознания» чыындыда.
• 1999 — Белоусовың паза Е. А. Абрамованың Россияда Social Accounting Matrix пӱдірҷең опыттаңар «Интегрированные матрицы финансовых потоков (методический и инструментальный подходы)» хада-пірге тоғызы.
• 2000—2001 — Белоусовтың устаанынаң ЦМАКП эксперттері «Проблемы прогнозирования» журналда статьялар циклін тимнеп салғаннар.
• 2003—2004 — Россия экономиказының структура анализі паза тиліс оңдайлары хоостыра («Развитие российской экономики в посткризисный период (макроэкономический аспект)» статьялар сериязын тимнирінең устаан, «Развитие российской экономики в среднесрочной перспективе: анализ угроз» паза пасхазы.).
• 2005—2007 — «Российское экономическое чудо: сделаем сами. Прогноз развития экономики России до 2020 года» кинденің авторлар ӧмезінең устаан. Киндезінің ікі чардығы алынҷа статьялар чіли «Проблемы прогнозирования» журналда чарых кӧргеннер.
• 2006 —"Эволюция системы воспроизводства российской экономики: От кризиса к развитию" доктор диссертациязына тӧстенген киндезі сығарылған.